SICAK ÇARPMASI ACÝL VE TEHLÝKELÝ BÝR DURUMDUR.

ARTAN HAVA SICAKLIÐINA DÝKKAT!...

Güneþ ýþýnlarýnýn; kemik geliþimi için önemli olan D vitaminini saðlamasý, saðlýðý olumlu etkiliyorsa da uzun süre bu ýþýnlara maruz kalmak, istenmeyen ciddi saðlýk sorunlarýna yol açmaktadýr. Bu durumdan ise en çok çocuklar, yaþlýlar, yüksek tansiyonu olanlar, þeker, kalp ve solunum yolu hastalarý, sokak çocuklarý ve evsizler etkilenmektedir.

            Hissedilen hava sýcaklýðý; ortamýn sýcaklýðýna, nem oranýna ve hava hareketine baðlý olarak deðiþebilir. Vücudumuz, bazý fizyolojik olaylarla (terleme, damar geniþlemesi) sahip olduðu ýsý düzenini korumaya çalýþýr. Ancak aþýrý sýcaklarda, güneþ ýþýnlarýna fazla maruz kalan vücudun ýsýsý çok yükselir ve sýcak çarpmasý geliþir. Sýcak çarpan bir kiþide; solunum hýzlanmasý, nabýz yüksekliði, idrar azalmasý, tansiyon düþmesi gibi belirtiler görülür. Uzun vadede ise daha kalýcý hasarlara yol açar. Bunlar; deri dokusunun yaþlanmasý ve esnekliðini kaybetmesi, stres artýþý ve çabuk sinirlenme, kalp ve solunum yolu hastalýklarýnda artýþ, gözde katarakt oluþumu, deri kanseri, koma ve ölümdür.

Güneþ veya sýcak çarpmasý acil olarak tedavi edilmezse kalýcý hasara veya ölüme neden olabilir. Bilinç kaybýndan önce tedaviye baþlanmasý durumunda iyileþme þansý oldukça yüksektir. Kiþinin ateþi 39.4°C üzerindedir, deri kuru, kýrmýzý ve sýcaktýr, terleme yoktur, bulantý kusma, baþ aðrýsý, baþ dönmesi, göz çukurlarýnýn belirginleþmesi ve görme netliðinin bozulmasý ile komaya kadar gidebilen þuur bulanýklýðý veya kaybý vardýr.

Ýlk yardýmda; kiþi hemen serin ve hava akýmý olan bir yere alýnmalý, sýký giysileri gevþetilmeli, soðuk su veya soðutucularla (vantilatör, klima vb.) soðutulmaya çalýþýlmalý, kesinlikle içmesi için sývý verilmemeli ve en yakýn saðlýk kuruluþuna götürülmelidir. Gerekli durumlarda hava yolu açýlmalý ve suni solunum yapýlmalýdýr. Sýcak çarpmasýnýn acil ve tehlikeli bir durum olduðu unutulmamalýdýr.

Aþýrý sýcaklar, nem ve güneþ ýþýnlarýndan korunmak için,

* Günün en sýcak saatlerinde (10.00-16.00) mecbur kalýnmadýkça dýþarý çýkmayýn. Denize girmeyin.    Güneþlenmeyin.

* Dýþarýda çalýþmasý gerekenler, güneþ altýnda korunmasýz kalmayýn. Aþýrý hareketlerden kaçýnýn, sýk sýk tuz içeren sulu gýdalar almaya dikkat edin.

* Güneþe çýkmadan veya güneþlenmeden önce deriye uygun bir koruyucu krem sürün. Bulutlu ve kapalý bir havada da güneþ yanýðý oluþabileceðini unutmayýn.

*  Vücut ýsýsýnýn yükselmemesi için sýk sýk duþ alýn.

* Açýk renkli, hafif, geniþ ve pamuklu giyecekler tercih edin. Güneþ altýnda bulunmanýz gerekiyorsa þapka ve gözlük kullanýn.

* Bol sývý gýdalar alýn. Susuzluk hissi olmasa bile her gün en az 2-2.5 litre (12-14 su bardaðý) sývý tüketin. Özellikle su için. Fazla terleme ile kaybedilen sývýnýn, sýcak çarpmasýnda etkili olduðunu unutmayýn.

* Kahvaltýda az yaðlý peynirler, zeytin ve taze sebzeler bulundurun.

* Kafein içeren içecekler yerine süt, meyve suyu, ýhlamur ve kuþburnu gibi bitki çaylarý tercih edin.

* Yaðlý ve aðýr yemekler yerine salata, çorba gibi hafif yemekler seçin.

* Vücut direncini artýrmak ve vücudun yeterli miktarda vitamin ve mineral almasýný saðlamak için bol miktarda sebze ve meyve tüketin.

*  Dýþarýda ve açýkta satýlan yiyeceklerin tüketiminden kaçýnýn.

* Çabuk bozulma riski olan besinleri (et, yumurta, süt, balýk vb.) açýkta bekletmeyin, besinlerin hazýrlanmasý ve piþirilmesi aþamalarýnda hijyen kurallarýna özen gösterin.

* Bebek, çocuk, engellileri ve hayvanlarý kapalý ve park etmiþ araçlarda kesinlikle býrakmayýn.

Sonuç olarak; çocukluk dönemi baþta olmak üzere herkesin yaþamýnýn bütün dönemlerinde güneþten bilinçli bir þekilde korunmasý gerekir. Kýsa süreli güneþlenme, güneþten koruyucu kullanma ve güneþ yanýðý oluþturmama  saðlýklý güneþlenmenin temel kurallarýdýr.